Co z tym kikutem pępowiny?

Po urodzeniu maluszka pępowina zostaje zabezpieczona plastikowym zaciskaczem (tzw ,,klemem”) i przecięta na odległość około 2 – 3 cm od podstawy pępowiny. Kikut jest mokry i rożna jest jego grubość, czasami jest tak, że trzeba założyć dwa klemy, żeby dokładnie zabezpieczyć pępowinę. Bywało, że nie mogłam zacisnąć zaciskacza, bo zbyt gruba pępowina po prostu się nie mieściła. Znajduje się wtedy przewężenie i tam zaciska, a po kilku godzinach skracamy kikut do standardowej długości. Parę lat wstecz na oddziałach szpitalnych stosowało się do pielęgnacji kikuta 70 % spirytus lub spirytusowy roztwór pioktaniny ( fiolet gencjanowy). Obecnie do pielęgnacji pępka stosuje się środek Octenisept ( octenidyna), który bardzo dobrze sprawdza się.

Jakie jest postępowanie z kikutem pępowiny? Nigdy nie przykrywajmy go pampersem. zakładamy pampers pod pępkiem, jeśli jest potrzeba robimy mankiecik. Pępek musi mieć dopływ powietrza, wietrzenie to najlepszy sposób na szybkie gojenie. Przemywamy ( w szpitalu) kikut Octeniseptem używając do tego jałowych gazików lub patyczków do uszu. Przy okazji obserwujemy czy kikut schnie , czy nie pojawia się zaczerwienienie na podstawie i czy nie występuje coś niepokojącego ( krwawienie, naderwanie). Do domu noworodek jest wypisany bez klema, zaciskacz usuwa się na suchym kikucie. Matka powinna być przygotowana i wyedukowana jak dbać o pępek.

W domu kikut wietrzymy jak najczęściej. Toaletę pępka robimy co najmniej dwa razy dziennie, można stosować do przemywania Octenisept, zresztą taki roztwór przyda się w domu nie tylko do pępka. Jest to środek dezynfekujący, działa bakteriobójczo, grzybobójczo i wirusobójczo. Warto mieć coś takiego w zapasie. Pod czas kąpieli noworodka można dokładnie umyć kikut mydłem i potem dokładnie osuszyć. Najważniejsze, żeby ,,wejść” w każdą fałdę otaczającą pępek, musi być oczyszczone ,,miejsce” skąd zaczyna się czarny kikutek. Po kilku dniach możliwe jest nadrywanie się resztek pępowiny i wtedy może pojawić się nawet kilka kropli krwi, trzeba tylko dokładnie dbać o pępek. Moja koleżanka tłumaczy matkom, że kikut pępowiny trzeba traktować jak strup, jeśli jest suchy i czysty to odpadnie szybko i nic się nie będzie działo złego, jeśli będzie ciągle moczonym i bez dostępu powietrza to zacznie się proces rozkładu i to może być pożywka dla bakterii. Kiedy odpada kikut? To wszystko zależy jaka gruba była pępowina. Jeśli jak lina okrętowa to nawet do  10 – 12 dni, jeśli to cieniutki sznureczek to po 4 – 5 dniach zacznie się odrywać.

Czego trzeba pilnować? Zasada pierwsza: zawsze czysty pępek, zasada druga : zawsze suchy  i z dostępem powietrza, zasada trzecia: jeśli widzimy wydzielinę i wokół podstawy jest zaczerwienienie o szerokości do 0,5 cm to porządnie przemywamy Octeniseptem i wietrzymy, po 2 – 3 godzinach powinna być znaczna poprawa. Złota zasada: szukamy pomocy medycznej jeśli zaczerwienienie jest większe niż 0,5 cm, występuje obrzęk wokół pępka, brzydka woń, może być gorączka, dziecko jest apatyczne i nie chce jeść (którykolwiek z tych objawów ). Pamiętajcie, drogie mamy, że w pierwszych tygodniach po porodzie jesteście pod opieką położnej środowiskowej, więc ona pierwsza powinna być adresatka waszych wątpliwości.

A na koniec: po odpadnięciu kikuta dobrze jest obserwować świeżą bliznę, w razie wątpliwości można przemyć Octeniseptem.